Pero lendo o texto do brindis pronunciado por Pondal (V. Biblioteca 120 Galega e D.E.G.U, de La Voz de Galicia) atopamos uns versos que merecen toda louvanza, tanto desde o punto de vista literario como do relixioso.
No longo poema, por tres veces nomea a Dios como defensor do obreiro, lexislador da xustiza social, loitador contra a escravitude.
Isto non pode merecer ningunha censura, senón admiración por esta fe proclamada en intre tan solemne.
¿Cómo explicar esta diferencia da información que nos chega sobre a excomunión e o admirable texto do brindis?
O noso modesto parecer é que, Pondal, que tanto correxía os seus poemas, tamén fixo unha edición definitiva do seu brindis que é a que foi dada a coñecer.
Como exemplo de perfeccionismo no noso poeta temos o caso de “Os Eoas”, obra da que escribiu dúas versións. “Elios” en grego é Sol. Os Eoas son os fillos do Sol, os celtas, os galegos. Poema póstumo publicado no 1992, tomado dos papeis que Pondal legou á Real Academia Galega. Conta as grandezas de galegos en América: Colón e outras. Nesta obra di o Autor: “Os españois levaron a Fe de Cristo a América, como os novos San Pedro e San Pablo.
Consecuencia. Pondal levaba no seu corazón tanto a súa terra de bergantiños, como a Fe Cristiá que herdara por tradición familiar. Por iso quixo ser sepultado co hábito franciscano.
En medio do 2.020, o profesor Neira Pérez deu a coñecer o seu traballo sobre “O santuario do Briño. Paraíso de arte e natureza en Cabana de Bergantiños”. Informa que na confradería de Nosa Señora do Carme daquel santuario figura o nome de Eduardo Pondal. Como era costume, finado o poeta, alí houbo unha misa en sufraxio do mesmo.